Atlantik Bildirisi | The Atlantic Charter | ( sebepler, maddeler,sonuçlar)

Büyük  bir arzu, “ Atlantik Bildirisi“

 

“ Nazi tiranlığının son yıkımını, tüm uluslara kendi sınırları içinde güvenlik içinde oturmanın araçlarını sağlayacak bir barışı görmeyi umuyoruz…Sulh bildirisi, okyanuslara engel olmadan tüm insanlara karşı bir barış olmalıdır.  ”

Franklin Roosevelt & Winston Churchill 

 

1914’de başlayan, 1. Dünya savaşı bitmiş, büyük imparatorluklar yıkılmış, yeni rejimler ortaya atılmış, yeni siyasi otoriteler oluşmuş. Büyük devler Versay, Sevr, St.Germain, Riyanon, Nöyyi  gibi antlaşmalar ile zincirlenmeye çalışılmış. Lakin çoğu başarısız olmuştur.

1918’de bittiği sanılan cihan harbi bir ara vererek 1939’da yeniden patlak vermiş, Faşist İtalya, Nazi İmparatorluğu, Japon İmparatorluğu gibi devletler mivher güçlerini oluşturmuş. Dünya’ya meydan okumuş, büyük izler bırakmış ve siyasi sınırlar yeniden çizilmeye başlanmış. Sonunda ise, Faşist İtalya, 8 Eylül 1943’de Badoglio hükümeti ile koşulsuz teslim olmuş. Nazi İmparatorluğu, 7-9 Mayıs 1945’de feci bir şekilde teslim olmuş. Japon İmparatorluğu ise çok acı bir şekilde darbe alarak ( 9 Ağustos 1945, Nagazaki’ye Atom Bombası atıldı.) 14 Ağustos 1945’te koşulsuz bir şekilde teslim olmuştur.

 

 

Savaşı  bitirmek için, 1941 – 1945 arası, Atlantik, Şerşel, Kazablanka, Quebec, Postdam,Moskova,Malta,Tahran gibi toplamda Churchill 16,  Roosevelt 12,  Stalin 7 toplantı yapılmıştır.

 

Yapılan ilk toplantı olan ve derinlemesine inceleyeceğimiz “ Atlantik Bildirisi “ savaşın yürütülmesini sağlamak ve zafere ulaşabilmek için alınacak önlemleri saptamak amacıyla Newfoundland, Kanada kıyılarında bulunan Placentia Koyu’nda demirlemiş savaş gemileri üzerinde Churchill ve Roosevelt tarafından 5 gün süren toplantı sonrası 14 Ağustos 1941’de yayımlanmıştır. Bir savaş gemisinde yapılan bu bildiri, sonradan Birleşmiş Milletler yasalarına, 8 madde olarak eklenmiştir.

Roosevelt ve  Churchill,  1941 yılında yayınladıkları bu bildiri ile dünya kamuoyuna ve vicdanına seslenerek manevi üstünlüğü kazanmaya çalıştılar. Bu bildiri ile savaş sonrası dönemde kuracakları yeni düzenin esaslarını belirlediler. İki lider Alman-İtalyan ittifakının kurmaya çalıştığı insan haklarını çiğneyen, yayılmacı dünya düzenine karşı kendi yeni dünya düzenlerini ilan etmek istediler. Yeni dünya düzeninikalıcı barış ve demokrasi olarak Dünya’ya bildirdiler.

Bildiri şöyledir;

“ 1-Birleşik Amerika ile İngiltere, toprak vesaire bakımından büyümek gayesini gütmeyeceklerdir.

2-Uluslar tarafından özgürce bir istek gösterilmedikçe, dünyada hiç bir sınır değişikliği yapılmayacaktır.

3-Her ulus, istediği hükümeti seçebilecektir. Hükümranlık haklarıyla kendi kendilerini bizzat idare etmek hakkından mahrum kalanları, bunlara kavuşturmaya Amerika ile İngiltere çalışacaklardır.

4-Büyük, küçük, yenmiş ve yenilmiş bütün milletlerin, ekonomik refahları için muhtaç oldukları hem maddeler eşit koşullarla sağlanacaktı,

5-Uluslararasında tam bir işbirliği kurulacaktır.

6-Nazi istibdadı çöktükten sonra, her ulusa kendi sınırları içinde güvenle yaşamak imkanları sağlanacak ve bütün memleketlerin insanları korku ve ıstıraptan uzak olacak bir surette yaşamak imkanlarına kavuşturulacaktır.

7-Barış, bütün insanlara, hiç bir engele uğramadan açık denizleri ve Okyanusları aşmak haklarını verecektir.

8-Dünyanın bütün milletleri, gerek kendi maddi çıkarlarına dokunan sebeplerle ve gerek ruhi ve ahlaki nedenlerle, zora başvurma adetinden vazgeçeceklerdir. Kendi sınırları dışındaki milletleri tehdit eden veya etmesi ihtimali olan milletlerin elinde kara, deniz ve hava silahları bulundukça yarınki barış korunamaz. İlerde geniş ve sürekli bir genel güven sistemi kurulmak için ilk iş olarak böyle uluslar silahsızlandırılacaktır. Barışsever milletlerin sırtındaki silahlanma yükünü hafifletmek için de Birleşik Amerika ile İngiltere ellerinden gelen her yardımı yapacaklardır. “

1945 yılında Totaliter rejimler savaşı kaybetmiş ve Demokrasi Cephesi savaşı kazanmıştı. Totaliter rejimlerin yıkılması ile demokrasi Avrupa coğrafyasında tekrar güçlendi. Ancak bu uzun sürmedi. Kalıcı barış ve demokrasi hayali iki yıl gibi kısa bir süre içinde yerini yeni gerginliklere bıraktı. Dünya, Doğu Bloğu ve Batı Bloğu olmak üzere iki farklı ideoloji etrafında yeni bir kutuplaşmaya girdi ve yaklaşık 50 yıl kadar sürecek olan Soğuk Savaş dönemi başladı.

 

kaynaklar :

Kimball, Warren. Forged in War: Roosevelt, Churchill and the Second World War. New York: William Morrow & Co., 1997.

History of the Second World War,Basil Liddell

The Atlantic Charter, Franklin D. Roosevelt ve Winston Churchill

The First Summit, Roosevelt and Churchill at Placentia by, 1941 . Theodore A. Wilson

 

Özarslan

Ben Enes Özarslan! infoselect.org sitesinin kurucusu ve bir yazarıyım. Burada yazar arkadaşlarımızla çeşitli alanlarda yazılar yazıyoruz. Bizi takip etmeyi unutmayın !

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Araç çubuğuna atla